Tell a friend about this page
16239
TERZA PAGINA WORLD
Tell a friend about this page
Welcome to the World's Arts Journal. International Arts, Culture, Ideas.
RUBRICHE

...and more


Una lettera mai arrivata

a cura di Franco Pilloni

Sa redazioni de PARAULAS hat tentu s’occasioni de biri sa littera originali, cun tantu de timbrus de su presoni, e hat riprodusiu in sa copertina is paginas unu e quatturu de sa littera, mentris s’internu, is paginas duus e tres, sunt asuba po andai avatu a sa curiosidadi de is lettoris, chi podint conosciri sa calligrafia de custu sardu famosu e finzas su modu de firmai, "Nino", chi parrit unu ghirigori.

Sa littera portat sa data de su 10 de maiu 1928 i est indirizzada a sa mamma, apposta po ddi fai sciri de su trasferimentu imminenti de su carceri de S. Vittori de Milanu a Roma, aundi dd’hiant hai depiu fai su processu chi dd’hiat hai cundennau a binti e prus annus de presoni, s’hiat a nai praticamenti a morti, tenendi contu de is cundizionis de sa saludi.

Antoni Gramsci, deputau de su Parlamentu italianu po su Partidu Comunista d’Italia, fiat stetiu arresta a Roma s’ottu de Dognassantu de su 1926, a is dexi e mesu de su notti, candu fiat torrendi a domu de Montecitoriu. Unu mesi a pustis, fiat stetiu confinau a Ustica e de innì, passau unu mesi e mesu, trasferiu a Milanu, a su carceri de S. Vittori, cund’unu viaggiu chi non acabàt prus, de binti dìs, passendi ind’una infinidadi de presonis in transitu.

Pustis quindixi mesi e mesu, de su 20 de gennarxu de su 1927 a s’11 de maiu de su 1928, lassat Milanu po Roma, po si difendiri in su processu ananti de su Tribunali Speciali po sa difesa de su Stadu de s’accusa di attividadi cospirativa, istigazioni a sa gherra civili, apologia de reatu e inzitamentu a s’odiu de classi.

Su processu, durau de su 28 de maiu a su 4 de lampadas, hiat biu sa cundenna de totus is imputaus, impari a Gramsci, Terracini, Scoccimarro, Alfani, Borin, Roveda, Ferrari e Riboldi.

Antoni Gramsci est mortu in presoni, su 27 di abrili de su 1937.

Giuseppi Fiori, in su liburu Vita di Antonio Gramsci (Laterza ed. 1973) a pag. 337, riportat sa parti centrali de sa littera, ponendu ainnantis sa sceda chi Franciscu Gramsci, babbu di Antoni, prima de morriri su 16 de maiu 1937, pagu prus de duas cidas appustis de su fillu, hiat liggiu e torrau a liggiri tantis bortas sa littera de su 10 de maiu 1928.

Nosu seus de s’opinioni chi ddoi siat stetiu unu sbagliu: seus cumbintus chi ne sa mamma, ne su babbu, hapant mai liggiu is nobilissimus fueddus de su fillu, chi parrint casi unu testamentu spirituali. Cussa littera, hoi indi teneus is provas, no fiat stetia spedida mai e sa familia no dd’hiat mai arricida.

Est raxonabili su pensai chi sa censura no podiat aggradessiri is affirmazionis de su presoneri aundi accinnat a su pesu de sa vida, candu su cristianu bolit manteniri s’onori suu e sa dignidadi di omini, o aundi fueddat de cundenna pulitica. Mancai a bortas sa censura fascista siat presentada comente unu apparatu pagu intelligenti e mali organizzau, "a s’italiana" po ddu nai semplicisticamenti, no parrit ch’inci siant dudas a propositu.

Da Paraulas nr 1.
www.paraulas.it

Cultura: l'urlo degli uomini in faccia al loro destino.
(Albert Camus)
CULTURA
www.terzapaginaworld.com                              www.villanovastrisaili.com
Ringraziamenti
Collaboratori
Newsletter
L'articolo del mese
Links
Chi sono
Sala Stampa
Cultura
Narrativa
Saggi
Poesie
Speciali
Concorsi
Classics
Collabora
Giallografia
TP Book Review
English




L'Indizio Nascosto