Tell a friend about this page
16239
TERZA PAGINA WORLD
Tell a friend about this page
Welcome to the World's Arts Journal. International Arts, Culture, Ideas.
Rubriche

...and more


Diritto di replica a Mario Puddu. TP


S'apostulu

di Franciscu Carlini

Fia abettendi de una dì a s'atera una littera de Mariu Puddu (perdonaimì, Mario Pudhu) a is giornalis po sighiri s'apostulau suu e cunvertiri totu is sardus, finas is ominis de sa Cresia, a su fueddu, su verbum suu. E candu apu liggiu cussa chi at prentau S'Unioni Sarda su 21 de custu mesi, sa primu cosa chi apu penzau est stetia: "Mischineddus is amigus mius chi si nàrant Uccheddu, Naseddu, Doneddu, Crobeddu, e su cumpangiu miu de ginnasiu Antiogu Piseddu, immoi munsegnori de Lanusè e secretariu de sa Cunferenzia Episcupali Sarda." Mischinus totus, poita ddis tòccat a cambiai su sangunau boghendindi una "d" po nci poniri una "h", cosa no simplici ca nci tòccat una causa e meda costosa puru.

A forza de donai lezionis a totus - maistus de scola e professoris universidarius, intellettualis e traballadoris -, Mariu Puddu immoi fai sa predica finas a s'arciobispu de Casteddu e a su cardinali Pompedda, incurpendiddus de no reconnosciri sa lingua sarda e, po custu, de no rispettai is sardus, respettu e reconnoscimentu chi sunt duas "chistiones mannas e graves po is pastores de sa Cresia in Sardinnia". Sighendi aici, nc'est de ddi pregontai: - A candu, una littera oberta a su Papa in L'Osservatore Romano po cundennai sena de appellu custus pastoris de sa Cresia sarda? A candu una littera oberta a su Babbu Mannu po cundennai su Papa si no depessit fai su doveri suu?

Su rialismu no est de Mariu Puddu, s'integralismu prusaprestus, chi ddu pòrtat a serrai is ogus po no biri comenti fùrriat su mundu. Candu nàrat ca totu is sardus connoscint sa lingua "insoru" est narendi una faula manna, ma ddu fait in bonavidi, abbruxau coment'est de su fogu de s'idealismu suu chi assimbìllat meda a su fanatismu. Sa Cresia, chi esprèssat una grandu forza morali finas po sa prudenzia sua, at cumprendiu ca no podit de una dì a s'atera fai intrai sa lingua sarda in sa liturgia, e prus pagu puru cussa chi sustenit Mariu Puddu, est a narri sa Limba Sarda de Mesania chi, bolendi accuntentai a totus, est scuntentendi sa maioria de is sardus.

Una lingua, calisisiat lingua, est su resultau de processus storicus longus, turmentaus, e nci bolit tempus innantis de dda podiri normalisai. Is chi podint, a bellu a bellu, democraticamenti, totus in pari, fai nasciri una lingua sarda cundivìdia sunt is iscridoris chi fazzant koiné, comenti si nàrat, in sa scridura insoru; est sa scola ma aundi, perou, si pozzat imparai su sardu comenti a is ateras materias ponendi a cumparanzia totu is variedadis; e sunt is ainas de comunicazioni de massa, pruschetotu sa televisioni, imperendi totu su sardu. Is linguistus, o cussus chi si creint linguistus, fazzant s'arti insoru chi est cussa de studiai sa lingua no de nd'imponiri una, mancai imbentada a palas de unu taulinu.

Si sa Cresia no ponit a menti a Mariu Puddu chi bolit luegus luegus s'impreu de una lingua unificada, ddu fait, a parri miu, po una raxoni: no bolit fai violenzia a is chi no si reconnoscint in sa Limba Sarda de Mesania, po no feuddai de sa Limba Sarda Unificada chi est un'imbentu de genti pagu sabia. Sa pregadoria est meda de prus de pigai unus cantu fueddus de unu vocabulariu e ddus poniri in pari sighendi is regulas de una grammatica e de una sintassi: est impreai certus fueddus, is propius imparaus in sa piccinnia, e no aterus, poita sunt cussus e scèti cussus chi si carrìgant de significus prenus de sentidus, de ammentus, de prexus e de tristuras. Custas cosas Mariu Puddu, chi si decràrat cattolicu ddas iat a depiri connosciri. Atera cosa iat a èssiri stetiu narri a sa Cresia, ma a boxi bascia, comenti fadendi un'ipotesi, ca forzis iat a èssiri cosa bona incumenzai a impreai propiu is pregadorias, is goggius e ateras cosas chi esistint in onnia bidda. Una sienda manna no scèti religiosa ma finas linguistica.

Mariu Puddu s'est imbentau un'ortografia puru po una tirria totu ideologica contras a s'italianu, fadendi a creiri de no sciri ca nc'est unu connotu (una tradizione), longu, de scridura in sardu de genti studiada, chi propiu sa Cresia at impreau in catechismus, goggius, predicas etc., sighida in custu de S'Ischiglia. Un'ortografia bona finas po oindì, meda mellus de cussas chi bolit imponiri Puddu (e aterus), poita pòrtant scéti a una forma de imbarbarimentu de sa lingua sarda.

Cortesia Paraulas.it

Cultura: l'urlo degli uomini in faccia al loro destino.
(Albert Camus)
CULTURA
www.terzapaginaworld.com                              www.villanovastrisaili.com
Ringraziamenti
Collaboratori
Newsletter
L'articolo del mese
Links
Chi sono
Sala Stampa
Cultura
Narrativa
Saggi
Poesie
Speciali
Concorsi
Classics
Collabora
Giallografia
TP Book Review
English




L'Indizio Nascosto